Chinh phục sự thèm ăn

38
Photo credit: rawpixel.com

Trà sữa đường đen, bánh tráng trộn, phô mai que… nhiều vô vàn món ngon nữa mà bạn không thể chối từ. Câu chuyện “Ăn hay không ăn?” khi nhìn thấy combo burger, ly nước ngọt và pizza đầy phô mai luôn xảy ra với chúng ta mỗi ngày. Chuyện đó càng khó khăn hơn đối với những người ăn chay trường. Mặc dù biết không tốt cho sức khỏe nhưng mình như con thiêu thân bay vào lửa vậy. Không kiểm soát được!

Tại sao chuyện này xảy ra? Đôi khi việc hiểu món ăn gì tốt và không tốt cho cơ thể mình chưa đủ thúc đẩy mình hành động. Cần lắm những cú hít nữa để chúng ta thực vững lòng trước những cám dỗ ấy. Bạn có biết tại sao chúng ta lại đấu tranh tâm lý trước những cám dỗ kia không? Xin giới thiệu vũ khí lớn nhất của não: dopamine.

Dopamine là gì?
Dopamine là chất tự nhiên dẫn truyền nơ-ron, truyền thông điệp từ tế bào não này sang tế bào não khác. Nằm sâu trong não của bạn có nơi gọi là trung tâm khen thưởng (reward center). Công việc của dopamine là kiên nhẫn đợi bạn kiếm gì đó ăn – cái gì đó thật ngon lành! Vì khi đó dopamine được tiếp năng lượng và chạy marathon từ tế bào não này đến tế bào não bên cạnh. Và các tế bào khác cũng bắt chước dopamine chạy marathon đến các tế bào xung quanh. Cuộc chạy marathon điên cuồng này tạo ra cơn bão party trong não làm bạn có cảm giác “sung sướng”.
Tại sao dopamine làm như vậy?
Não bạn không làm điều này để cho vui đâu. Não bạn dùng dopamine để chắc chắn là bạn nhớ tất cả các giác quan tại thời điểm “sung sướng” đó: hình ảnh, âm thanh, mùi hương, vv. Thức ăn giúp bạn sống qua ngày nhưng nó làm điều thú vị hơn nữa. Nó thay đổi ưu tiên của bạn: thay vì đi trồng cây, bạn đi đến tiệm pizza. Thay vì quyết tâm dọn dẹp nhà cửa, bạn quyết định đi mua burger ăn đỡ thèm. Và dopamine có thể làm bạn quyết định mua nhiều thứ cho đỡ thèm những ngày tiếp theo đó nữa.

Đấu tranh tâm lý

Đó cũng giải thích vì sao một số người bị nghiện heroin và ma túy. Những thứ thuốc độc hại này thúc đẩy sự hoạt động của dopamine. Cũng giống như khi bạn uống rượu, hút thuốc lá hay café vậy. Vậy còn giọng nói “Thôi đừng” thì như thế nào? Lúc này giọng nói đó cũng được dần dần chinh phục bởi dopamine. Thực tế vỏ não của bạn (cerebral cortex) lúc này như hỗ trợ giọng nói cho dopamine vậy. Bạn bắt đầu đưa ra những lí do thuyết phục cho dopamine: “Ừ ăn một lần thôi, có sao đâu? Ông bà mình cũng ăn những thứ như vậy và vẫn sống đến bây giờ đấy thôi?” “Yên tâm, mai sáng đi chạy bộ!” 

Dopamine đặc biệt để ý khi bạn căng thẳng, giận dữ, mệt mỏi, cô đơn hay cảm giác dỗi hờn với cả thế giới! Một số bạn sẽ đi tìm sự bù đắp đó từ thức ăn. Nhưng không phải những thức ăn dinh dưỡng mà bạn háo hức đi tìm kiếm những thức ăn nhiều đường. Đó là bánh chocola, pizza đầy phô mai để dopamine có cơ hội cho bạn ảo tưởng sung sướng lần nữa. 

Làm gì với dopamine đây Liên ơi?

Bạn ơi, có nhiều cách để giải phóng dopamine hợp lý. Cho phép Liên gợi ý những cách sau đây nhé: 

  • Tập thể dục: là cách giải phóng dopamine một cách lành mạnh. Nếu bạn dành khoảng khoảng 30 phút sáng sớm chạy bộ hay đi bộ thôi thì cũng đủ lượng dopamine giúp bạn cảm thấy sảng khoái và hạn chế cơn thèm ăn trong ngày.
  • Vòng hỗ trợ: nếu bạn thèm ăn để quên đi cơn giận dự, cô đơn hay mệt mỏi trong người thì tại sao không giải quyết gốc rễ vấn đề? Chia sẻ nhiều hơn với mọi người, tìm kiếm những người bạn mới để bạn thực sự hiểu mình và vượt qua nó bạn à!
  • Nguyên tắc cho chính mình: nếu bạn nghĩ nếu chỉ thử một lần thôi và hứa không có lần sau nữa thì bạn đang dối lòng mình đấy! Khi bạn thử một lần rồi thì dopamine sẽ làm bạn chìm ngập trong cảm giác thích thú và làm bạn mong muốn nữa. Giống như việc đốt que diêm nhỏ trong củi vậy. Diêm tuy nhỏ nhưng nó ấp ủ để làm củi bùng cháy. Hãy dập tắt nó đi thay vì bỏ thêm diêm nhỏ vào! Nguyên tắc như thế nào, Liên nghĩ bạn hiểu rõ mình nhất. Hãy đặt cho mình những nguyên tắc nhỏ thôi nhưng thực sự cam kết thực hiện nó. 
  • Tìm kiếm động lực khác: Một số bạn bỏ thói quen ăn thịt, không phải vì sức khỏe của chính mình và xuất phát từ tình thương yêu động vật. Vì các bạn hiểu được sự không nhân đạo trong ngành công nghiệp chăn nuôi và tác động xấu đến môi trường xung quanh nữa.
Lời kết
Lối sống plant-based giúp bạn tìm thấy sự tự do với năng lượng tràn trề. Một bánh donut đôi khi thèm không làm hại nhiều. Nhưng khi “đôi khi” trở thành “thường xuyên” thì hãy nhìn lại bạn nhé! Bây giờ bạn đã biết được kẻ giấu mặt dopamine rồi. Hãy làm chủ mình, đừng để dopamine làm chủ bạn. Liên tin bạn làm được!

Mong năng lượng cam kết luôn bên bạn,
♥Sen nhỏ

Chinh phục sự thèm ăn
Đánh giá bài viết: